Βελιγράδι, 11-13.9.2015

      Το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ) έχει συστήσει εδώ και αρκετά χρόνια Επιτροπή κατά των Πυρηνικών Κινδύνων με σκοπό την πληρέστερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού πάνω στους κινδύνους από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας με τη διοργάνωση επιστημονικών συνεδρίων και εκδηλώσεων και την έκδοση συναφών συγγραμμάτων.

      Στις 11-13 Σεπτεμβρίου διοργανώθηκε στο Βελιγράδι το ετήσιο Συνέδριο των Διεθνών Ιατρών για την Αποτροπή του Πυρηνικού Πολέμου (International Physicians forthePrevention ofNuclearWar[IPPNW], Νόμπελ Ειρήνης 1985) με τον τίτλο «Για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα και πόλεμο». Το ΙΜΔΑ εκπροσώπησε ο Απόστολος Παναγιώτου, Ομ. Καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, επιστημονικός συνεργάτης του CERN και Πρόεδρος της Επιτροπής κατά των Πυρηνικών Κινδύνων του Ιδρύματος μας. Στο Συνέδριο παρέστη, επίσης, ως εκπρόσωπος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και κατά της Πυρηνικής και Βιοχημικής Απειλής, η Μαρία Αρβανίτη-Σωτηροπούλου, η οποία είναι Αντιπρόεδρος της Επιτροπής κατά των Πυρηνικών Κινδύνων του ΙΜΔΑ.

      Στη διάρκεια του Συνεδρίου συζητήθηκαν με επιτυχία ζητήματα, όπως οι εξελίξεις στο θέμα των πυρηνικών όπλων και εργοστασίων, καθώς και τα νεότερα δεδομένα από τη χρήση των απαγορευμένων όπλων απεμπλουτισμένου ουρανίου, η συμφιλίωση μετά τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας και η κρίση στην Ουκρανία ως απειλή πυρηνικού πολέμου.    Εκτός από τις κύριες θεματικές ενότητες, συστήθηκαν και τρεις ομάδες εργασίας: για το μεταναστευτικό ζήτημα, τα μικρά όπλα και τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στο σύστημα υγείας.

      Ειδικότερα, η πρώτη θεματική ενότητα είχε τον τίτλο «Ανθρώπινα δικαιώματα και συμφιλίωση μετά τον πόλεμο στα Βαλκάνια». Συζητήθηκε το θέμα της συμβολής της ιατρικής ηθικής στην υπεράσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ενώ υπογραμμίσθηκε και η ανάγκη αντιμετώπισης των τραυμάτων του παρελθόντος.

      Στην ενότητα για τα πυρηνικά εργοστάσια, ο Απόστολος Παναγιώτου ανέπτυξε το θέμα «Η γενική προοπτική της πυρηνικής ενέργειας μετά τη Φουκουσίμα: Ο φόβος παραμένει» (βλ. κείμενο ομιλίας στα αγγλικά εδώ). Στην ομιλία του αυτή τόνισε τη χρεοκοπία των εταιρειών που κατασκευάζουν πυρηνικά εργοστάσια και τη γιγάντωση των εναλλακτικών πηγών ενέργειας, αλλά και τον αυξανόμενο κίνδυνο από τα γερασμένα εργοστάσια που εξακολουθούν να λειτουργούν.

      Επιπροσθέτως, η Μαρία Αρβανίτη-Σωτηροπούλου έδωσε έμφαση στις προσπάθειες του ελληνικού κλάδου της IPPNW τα τελευταία 30 χρόνια σε συνεργασία με το Μεσογειακό Αντιπυρηνικό Παρατηρητήριο στη Ρόδο και υποσχέθηκε τη συνέχιση της συνεργασίας με τις νέες επιτροπές που δημιουργήθηκαν στην Τουρκία και την Κύπρο.

      Στην ενότητα για το απεμπλουτισμένο ουράνιο μίλησε η πρόεδρος για την Ευρώπη Angelika Klaussen. Από την πλευρά της, η Μαρία Αρβανίτη-Σωτηροπούλου παρουσίασε τις δράσεις του ελληνικού κλάδου της IPPNW κατά των όπλων απεμπλουτισμένου ουρανίου, κάνοντας ειδική αναφορά στην προσφυγή την οποία κατέθεσε το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου κατά του ΝΑΤΟ το 2001 στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την π. Γιουγκοσλαβία (ICTY) για τη χρήση των συγκεκριμένων όπλων κατά την επίθεση εναντίον της Γιουγκοσλαβίας (όλη η εισήγηση στα ελληνικά διαθέσιμη στο http://ippnwgr.blogspot.rs/2015/09/du.html).

      Τέλος, στην ενότητα για την Ουκρανία, έγινε λόγος για τον κίνδυνο μετεξέλιξης του πολέμου σε πυρηνικό μετά την επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Ρωσίας και την αναφορά του Πούτιν για «ενεργοποίηση του πυρηνικού του οπλοστασίου», την οποία το ΝΑΤΟ εξέλαβε ως σοβαρή απειλή. Στο τέλος του Συνεδρίου συντάχθηκε ψήφισμα υπέρ της ειρηνευτικής διαδικασίας, το οποίο απευθύνεται στην ηγεσία Ρωσίας και Ουκρανίας και υπεγράφη από τους συμμετέχοντες-εκπροσώπους δεκαεπτά ευρωπαϊκών κρατών.

                 Αθήνα 10-8-2015

Προς τον καθηγητή Κ. Φωτάκη

Αναπληρωτή Υπουργό Έρευνας και Καινοτομίας

Υπουργείο Παιδείας

Κύριε υπουργέ,

διαβάσαμε ότι τέθηκε στις 28/07/2015 σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το Π. Δ. «Περί θεσπίσεως εθνικού νομοθετικού, ρυθμιστικού και οργανωτικού πλαισίου για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων (πυρηνικών αντιδραστήρων) και ραδιενεργών αποβλήτων» και κλήθηκαν οι κοινωνικοί εταίροι και κάθε ενδιαφερόμενος να συμμετάσχει καταθέτοντας προτάσεις, προκειμένου να βελτιωθούν οι διατάξεις του Π. Δ.

Εξ όσων γνωρίζουμε, τα μόνα Ελληνικής προέλευσης πυρηνικά απόβλητα είναι τα αναλωθέντα καύσιμα του μικρού επιστημονικού αντιδραστήρα δεξαμενής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», τα οποία, μέσω συμφωνίας με τις ΗΠΑ και για λόγους ασφαλείας, επιστρέφονται στις ΗΠΑ, καθώς και τα ιατρικά απόβλητα των Νοσοκομείων. Η θέσπιση νομοθετικού, ρυθμιστικού και οργανωτικού πλαισίου για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων είναι βεβαίως αναγκαία. Θα πρέπει όμως ρητά να διασφαλίζει αποκλειστικά τη διαχείριση των νοσοκομειακών ραδιενεργών αποβλήτων και να αποτρέπει την εισαγωγή αναλωθέντων καυσίμων πυρηνικών αντιδραστήρων, ή άλλων ραδιενεργών αποβλήτων από την ΕΕ ή άλλη χώρα μέσω διακρατικών συμφωνιών, είτε για αποθήκευση, είτε για επεξεργασία. Η Ελλάδα δεν διαθέτει ασφαλείς χώρους αποθήκευσης, ούτε συναφή τεχνογνωσία και κατάλληλες εγκαταστάσεις επεξεργασίας ραδιενεργών υλικών εν γένει.

Η Επιτροπή κατά των Πυρηνικών Κινδύνων (Ε.Π.ΚΙ.) του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ) συμφωνεί με την αναγκαιότητα του Π. Δ., εκφράζει όμως την αντίθεσή της για το περιεχόμενο του άρθρου 12 του Π. Δ. ως έχει και προτείνει:

  1. Το Π. Δ. να περιορισθεί μόνο στην ασφαλή διαχείριση των νοσοκομειακών ραδιενεργών αποβλήτων, μιας και δεν υπάρχουν άλλου είδους ραδιενεργά απόβλητα Ελληνικής προέλευσης.
  2. Να απαλειφθεί από το άρθρο 12, παρ.2 του Π. Δ. το εξής: «… Σε περίπτωση συμφωνίας μεταξύ του Ελληνικού κράτους και άλλου κράτους μέλους της ΕΕ, ή τρίτης χώρας για την αποστολή ραδιενεργών αποβλήτων,…. προς επεξεργασία εντός της Ελλάδος, λαμβανομένων υπ’ όψη … … που ανήκει στη δικαιοδοσία άλλης χώρας.»

Σημειώνεται ότι η επεξεργασία αναλωθέντων καυσίμων ή άλλων ραδιενεργών αποβλήτων είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Απαιτούνται ειδικές, πανάκριβες και υψηλής τεχνολογίας εγκαταστάσεις, καθώς και συναφής τεχνογνωσία, τις οποίες η χώρα δεν διαθέτει. Εν πάση περιπτώσει, τα ραδιενεργά απόβλητα και η επεξεργασία τους θα προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στην υγεία των ανθρώπων και στο οικοσύστημα των περιοχών εγκατάστασής τους.

Ο Πρόεδρος της Ε.Π.ΚΙ.

Απόστολος Δ. Παναγιώτου

Ομότιμος Καθηγητής (Πυρηνικής Φυσικής)

Πανεπιστημίου Αθηνών

Επιστημονικός Συνεργάτης CERN

Κοινοποίηση:

  1. Γραφείο πρωθυπουργού
  2. Υπουργό Εσωτερικών

Η Επαίσχυντη αποτυχία της Κοπεγχάγης

Η συνδιάσκεψη του ΟΗΕ στην Κοπεγχάγη για το κλίμα κατέληξε, έπειτα  από δύο εβδομάδες αντεγκλήσεων, σε μία επικίνδυνη αποτυχία.  Κανένα δεσμευτικό κείμενο δεν υπογράφηκε, απλώς μία πολιτική δήλωση προθέσεων!  Τη στιγμή που τα προβλήματα από την κλιματική αλλαγή τα ζει πλέον η ανθρωπότητα καθημερινά από το ένα μέχρι το άλλο άκρο του πλανήτη, (τήξη των πάγων, επικίνδυνη άνοδος της στάθμης της θάλασσας, και επικείμενη άνοδος της θερμοκρασίας, πλημμύρες, καταστροφικές θύελλες και τσουνάμια κ.λ.π.), τα βραχυπρόθεσμα μυωπικά συμφέροντα επεκράτησαν.  Κύριοι υπεύθυνοι γι’ αυτήν την θλιβερή εξέλιξη οι Η.Π.Α. που επιμένουν να κλείνουν τα μάτια στην πραγματικότητα και η Κίνα που σύνηψε μια άτυπη ανίερη συμμαχία με τις Η.Π.Α. για να διατηρήσει την αυθαίρετη κυριαρχία της στην επιδείνωση της κατάστασης.  Και πάλι το χρήμα – η κάποια «φιλανθρωπική» βοήθεια στις πιο φτωχές χώρες – επιστρατεύθηκε αντί μιας προγραμματισμένης τεχνικής βοήθειας για την οικονομική ανεξαρτητοποίησή τους ως αναποτελεσματική αναπλήρωση της λύσης των προβλημάτων.

Για άλλη μια φορά οι ισχυροί της γης έδειξαν ότι δεν είναι στο ύψος των περιστάσεων που απαιτούν οι καιροί μας και ανίκανοι να απαντήσουν στις προκλήσεις τους και να αναχαιτίσουν την καταστροφή του πλανήτη.

Αθήνα 24 Δεκεμβρίου 2009