ΜΕΣΑ ΔΡΑΣΗΣ

Για την εκπλήρωση των σκοπών αυτών το ΙΜΔΑ χρησιμοποιεί διάφορα μέσα. Παρακάτω αναφέρουμε τα κυριότερα:

 

Ι. Εκπαίδευση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στη διδασκαλία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε όλες τις ηλικίες - σε κάθε μία μάλιστα με διαφορετική μέθοδο -, ιδιαίτερα στα παιδιά από μικρή ηλικία, διότι θεωρεί ότι ο σεβασμός τους στην πράξη είναι κυρίως στάση ζωής που διαμορφώνεται και συνηθίζεται.

Γι’ αυτό, το ΙΜΔΑ έχει μεταφράσει στα ελληνικά και διανείμει τα κυριότερα εκπαιδευτικά βιβλία για τη διδασκαλία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που έχουν εκδοθεί από τον ΟΗΕ, την UNESCO και το Συμβούλιο της Ευρώπης (βλ. κατάλογο εκδόσεων ΙΜΔΑ).

Επιπλέον, το ΙΜΔΑ εξέδωσε - από κοινού με την Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) - και διένειμε δωρεάν στους εκπαιδευτικούς ειδικό τόμο για την καταπολέμηση της ενδοσχολικής βίας με τίτλο Ομαδική βία και επιθετικότητα στα σχολεία (διεύθυνση έκδοσης: Α. Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, Εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 2010, 367 σελ.). Ο τόμος είναι ελεύθερα προσβάσιμος στο σύνολό του εδώ:

Στο πλαίσιο της συνεργασίας με σχολεία και άλλους εκπαιδευτικούς φορείς, το ΙΜΔΑ αφενός συμμετέχει σε ενημερωτικές εκδηλώσεις και καμπάνιες σχετικά με τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, αφετέρου οργανώνει επισκέψεις μαθητών και εκπαιδευτικών στην έδρα του, προκειμένου να γνωρίσουν από κοντά το Ίδρυμα και το έργο του, καθώς και να ενημερωθούν για θέματα επικαιρότητας που σχετίζονται με τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

ΙΙ. Συνέδρια, σεμινάρια, ημερίδες, δημόσιες συζητήσεις, παρουσιάσεις βιβλίων κ.λ.

Άλλο μέσο που χρησιμοποιεί ευρύτατα το ΙΜΔΑ για τη διάδοση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είναι η πραγματοποίηση σεμιναρίων, διαλέξεων και συνεδρίων, επί ειδικών και επίκαιρων προβλημάτων, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, που έχουν ως συνέπεια την παραβίαση, την κατάργηση ή την παρεμπόδιση της ουσιαστικής εφαρμογής τους.

Το ΙΜΔΑ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των αδύναμων κοινωνικών ομάδων (γυναίκες, παιδιά, πρόσφυγες, μετανάστες, φτωχούς, κρατούμενους σε κλειστά ιδρύματα παντός είδους κ.ά.).

Στις άνω των 200 εκδηλώσεις, έως σήμερα, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, και σε συνεργασία με αλλοδαπά Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, έχουν αναδειχθεί τα κρίσιμα κάθε φορά ζητήματα που αφορούν το σεβασμό και την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Αναφέρουμε μερικές από αυτές:

1. Συμβολή οικονομική και επιστημονική στο πρόγραμμα τριήμερου εορτασμού που οργάνωσε το GeorgetownUniversity για τη διακοσιετηρίδα του, στην WashingtonD.C., με γενικό τίτλο «Τα διεθνή ανθρώπινα δικαιώματα και η εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών», 1988.

2. ΣυνδιοργάνωσημετοWashingtonCollegeofLawτουAmericanUniversity, μετησυμβολήτουInternationalHumanRights

LawGroup και των Επιτροπών Watch, διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Η προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε περιόδους μετάβασης σε δημοκρατικό καθεστώς σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική», WashingtonD.C., 1992.

3. Συνδιοργάνωση με το YaleUniversity (Νομική και Ιατρική Σχολή) διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Mεταμοσχεύσεις οργάνων και Δικαιώματα του Ανθρώπου», NewHaven, 1993.

4. Συνδιοργάνωση με το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τη Δημοκρατία (Πανεπιστήμιο του Graz) και τη Διπλωματική Ακαδημία της Βιέννης, διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Μέτρα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίαςκαι Δικαιώματα τουΑνθρώπου», Βιέννη, 2002 (βλ. και ειδικό τόμο: Anti-TerroristMeasuresandHumanRights, διεύθυνση έκδοσης: A. Yotopoulos-Marangopoulos (ΙΜΔΑ), W. Benedek (European Training and Research Centre for Human Rights and Democracy, Austria), Εκδόσεις Martinus Nijhoff, Leiden, 2004, 378 σελ.).

5. Συνδιοργάνωση με τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Πρόεδρο του Εθνικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα της Γυναίκας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερίδας με θέμα την εισαγωγή στο κυπριακό Σύνταγμα διάταξης αντίστοιχης με το εισαχθέν το 2001 νέο άρθρο 116 παρ. 2 στο ελληνικό Σύνταγμα που καθιερώνει - με πρωτοβουλία του ΙΜΔΑ - την ουσιαστική ισότητα των φύλων και τη χρήση θετικών μέτρων για την πραγματοποίηση αυτού του σκοπού, Λευκωσία, 2002.

6. Συνδιοργάνωση με το Κέντρο Ερευνών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και το Ανθρωπιστικό Δίκαιο του Πανεπιστημίου Panthéon-Assas (ParisII), διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Η φτώχεια. Μια πρόκληση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου», Παρίσι, 2008 (βλ. και σχετικό τόμο της σειράς μας: Lapauvreté, undéfipourlesdroitsdelhomme, διεύθυνση έκδοσης: Ε. Decaux, A. Yotopoulos-Marangopoulos, Σειρά ΙΜΔΑ, Νο 14, Εκδoτικός Οίκος A. Pedone, Παρίσι, 2009, 281 σελ.).

Στα επίκαιρα θέματα που παρουσιάσαμε και αναπτύξαμε σε εκδηλώσεις μας συγκαταλέγονται τα εξής:

  • η ουσιαστικοποίηση της ισότητας των φύλων σε διεθνές και εθνικό επίπεδο,
  • η επικράτηση των διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών και κανόνων Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επί των συγκρουόμενων με αυτά παραδόσεων και πρακτικών σε διάφορες χώρες,
  • οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων των μεταναστών (κυρίως των εργατών),
  • η αντιμετώπιση της εξάπλωσης του φαινομένου του ρατσισμού και της ξενοφοβίας,
  • η ουσιαστική εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων για την προστασία των προσφύγων,
  • η ουσιαστικοποίηση της εφαρμογής της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού και των πρόσθετων Πρωτοκόλλων της,
  • τα προβλήματα των κρατουμένων πάσης φύσεως,
  • η εφαρμογή της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίων (CAT, ΟΗΕ) και της Σύμβασης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT, Συμβούλιο της Ευρώπης) με την προσπάθεια προώθησης της CAT στο σύστημα των επισκέψεων στους τόπους κράτησης που επιτυχώς είχε προβλέψει η CPT,
  • η τεράστια ανάπτυξη του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος και η παράλληλη με αυτήν αύξηση της διεθνοποίησης της αντιμετώπισης της,
  • η πρόσβαση στα δημόσια αγαθά,
  • η προστασία του περιβάλλοντος,
  • τα δικαιώματα των ατόμων ΛΟΑΤ, κ.ά.

Με την είσοδο της νέας χιλιετίας, ασχοληθήκαμε ιδιαίτερα με την εφαρμογή της MillenniumDeclarationτου ΟΗΕ, τη βελτίωση και προπαντός την εφαρμογή της στην πράξη.

Η αύξηση της ενδοσχολικής βίας και επιθετικότητας μεταξύ μαθητών μας ανησυχεί ιδιαίτερα. Επίσης, οι κίνδυνοι της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας σε πόλεμο και ειρήνη, η χρήση αλλά και οι μέθοδοι καταστροφής των χημικών όπλων, η τεράστια διεθνής διάδοση της εκμετάλλευσης παιδιών και γυναικών με νέες μεθόδους κ.λ.

Περαιτέρω, ασχολούμαστε, στο πλαίσιο της εφαρμογής του δικαιώματος στην ανάπτυξη, και με την προώθηση, ιδίως για την εκμετάλλευση των υποθαλάσσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίων, του θεσμού της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (Α.Ο.Ζ.) που εισήγαγε η διεθνής Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας (1982).

ΙΙΙ. Έκδοση σειράς βιβλίων

Για όλα τα παραπάνω θέματα, το ΙΜΔΑ έχει εκδώσει πάνω από 80 βιβλία στην Αθήνα και το Παρίσι. Για τον πλήρη κατάλογο των εκδόσεών μας εδώ.

Διαθέτουμε επίσης δική μας σειρά στον γαλλικό εκδοτικό οίκο Pedone.

Στην εκδοτική σειρά μας περιλαμβάνονται τόσο διδακτορικές διατριβές όσο και μελέτες ενός ή περισσοτέρων συγγραφέων.

IV. Βιβλιοθήκη ανοιχτή στο κοινό

Το ΙΜΔΑ διαθέτει ενημερωμένη βιβλιοθήκη, ειδική σε θέματα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, εκ των σημαντικών βιβλιοθηκών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Ευρώπη, ανοιχτή στο κοινό. Για περισσότερες πληροφορίες, εδώ.

V. Βραβεία και Υποτροφίες

Το ΙΜΔΑ, προς ενίσχυση του ενδιαφέροντος νέων επιστημόνων για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, απονέμει ετήσια βραβεία σε σπουδαστές ελληνικών και κυπριακών ΑΕΙ (υποτροφίες στο Διεθνές Ινστιτούτο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Στρασβούργο στο οποίο το ΙΜΔΑ διαθέτει και Έδρα δική του - Έδρα Μαραγκοπούλου) που υποβάλλουν τις καλύτερες μελέτες σε τρία συγκεκριμένα θέματα κάθε χρόνο.

Υποτροφίες παρέχει το ΙΜΔΑ και σε άλλους άξιους υποστήριξης σπουδαστές, υποψήφιους για διδακτορικό δίπλωμα.

Επιπλέον, το ΙΜΔΑ απονέμει ετήσια βραβεία σε μαθητές του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου του σχολείου του Ειδικού Καταστήματος Κράτησης Νέων Αυλώνα (ΕΚΚΝΑ) που διακρίνονται για την επίδοσή τους, την καλή συμπεριφορά έναντι των συμμαθητών τους και του εκπαιδευτικού προσωπικού και την τακτική προσέλευσή τους στα μαθήματα.

VI. Δωρεάν νομική προστασία

Το ΙΜΔΑ διαθέτει γραφείο νομικής βοήθειας, την οποία παρέχει δωρεάν χωρίς καμία διάκριση, ιδίως λόγω φυλής, θρησκεύματος, φύλου, γλώσσας, εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, σε πρόσωπα των οποίων προσβάλλονται τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να απευθυνθούν σε δικηγόρο.

 

VII. Παρατηρήσεις και προτάσεις επί νομοσχεδίων και διοικητικών πράξεων

Το ΙΜΔΑ παρεμβαίνει στη νομική και πολιτική επικαιρότητα. Προς τούτο δημοσιεύει παρατηρήσεις και σχόλια επί νομοσχεδίων και διοικητικών πράξεων ενώ παράλληλα παρουσιάζει τις δικές του προτάσεις για την αποτελεσματικότερη προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αναφέρουμε ενδεικτικά το σχέδιο του νέου άρθρου 116 παρ. 2 του Ελληνικού Συντάγματος που εισήγαγε την ουσιαστική ισότητα των φύλων και τα θετικά μέτρα για την κατάκτησή της, το οποίο ανακινήθηκε και προτάθηκε από το ΙΜΔΑ με την έγκριση όλων των γυναικείων οργανώσεων και ψηφίστηκε ομόφωνα το 2001 από την Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή.

VIII. Συμβουλευτική ιδιότητα στους Διεθνείς Οργανισμούς

Το ΙΜΔΑ παρουσιάζει προτάσεις μέτρων καθώς και κριτικές σχεδίων διεθνών αποφάσεων στους διεθνείς οργανισμούς στους οποίους έχει συμβουλευτική ιδιότητα.

Συγκεκριμένα το ΙΜΔΑ έχει συμβουλευτική ιδιότητα στους παρακάτω διεθνείς οργανισμούς:

1. Στον ΟΗΕ:

α) ειδικό συμβουλευτικό καθεστώς στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ (ECOSOC) και, φυσικά, στα όργανα υπό την αιγίδα του όπως το Συμβούλιο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στη Γενεύη.

β) έχει «ειδική σχέση» με το Τμήμα Πληροφοριών του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη (United Nations Department of Public Information).

2. Στην UNESCO: διατηρεί «επίσημες σχέσεις»

3. Στο Συμβούλιο της Ευρώπης: έχει την ιδιότητα της Διεθνούς ΜΚΟ με συμμετοχικό καθεστώς. Στο πλαίσιο αυτό του έχει απονεμηθεί και το δικαίωμα να υποβάλει συλλογικές προσφυγές ενώπιον της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη για παραβάσεις διατάξεων του (δικαίωμα που έχει ασκήσει και μάλιστα επιτυχώς στην πράξη, βλ. Προσφυγή Αρ. 30/2005, ΙΜΔΑ κατά Ελλάδας).

4. Στον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (EuropeanUnionAgencyforFundamentalRights): είναι μέλος της Πλατφόρμας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FundamentalRightsPlatform), η οποία αποτελεί δίκτυο συνεργασίας του Οργανισμού με την κοινωνία των πολιτών όπου συμμετέχουν ευρωπαϊκές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

5. Στην Αφρικανική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και των Λαών.

 

IX. Το ΙΜΔΑ στην Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ)

Το ΙΜΔΑ μετέχει ως ιδρυτικό μέλος στην Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Ελλάδας, η δε Πρόεδρός του διετέλεσε Α. Γιωτοπούλου Μαραγκοπούλου πρώτη Πρόεδρος της Επιτροπής (Ιούνιος 2000-Οκτώβριος 2006, οπότε παραιτήθηκε) και εν συνεχεία ο αντιπρόσωπος του ΙΜΔΑ Λίνος-Αλέξανδρος Σισιλιάνος, διετέλεσε Αντιπρόεδρός της από το Νοέμβριο του 2006 έως το 2011, οπότε παραιτήθηκε διότι διορίστηκε Δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Σήμερα, το ΙΜΔΑ αντιπροσωπεύεται στην ΕΕΔΑ από τον κ. Γ. Σταυρόπουλο, ε.τ. του ΣτΕ και τ. Υπουργό ως τακτικό μέλος, και την κ. Α. Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, ως αναπληρωματικό μέλος.