UNITED NATIONS DAY


MARANGOPOULOS FOUNDATION FOR HUMAN RIGHTS

Today, October 24th, United Nations Day is celebrated. It is a timely occasion to remind the world about the Organization’s accomplishments and goals, as well as to underline the great challenges that confront it.

Today, more than ever before, we need the United Nations. Foremost international institution, product of the huge bitterness caused by the second World War, the United Nations have never been under a greater threat than now. Not even during the most difficult moments of the Cold War have we seen the mighty of the world express such contempt for the principles established by the Charter: the peaceful settlement of international disputes and the prohibition of the use of force, the collective pursuit of economic and social development and the defence of human dignity through the protection of human rights, the rights of every person, without distinction.

The United Nations was the sole safeguard that the feeble peoples and individuals of the world had against the tyranny of the most powerful nations of the planet. During the first decades of its operation, the United Nations carried out their role with great successes, among which we must highlight the decolonisation of Asia and Africa, and the elimination of the status of women as second-rank individuals.

This legacy of hope, this message of a peaceful and democratic world are in crisis in our present times. When human rights are systematically violated by the coalition of the so-called “defenders of freedom”, when even within western democracies the fundamental rights of the person – fruits of centuries of brutal social struggle – are sacrificed under the pretext of combating terrorism, things could not go differently. For the United Nations’ crisis and the human rights’ crisis are indivisible, inextricably linked to each other. The hope of a world in peace, a world of free peoples, inspired by goodwill and solidarity, cannot thrive as long as the tyranny of the powerful dominates the world.

The Marangopoulos Foundation for Human Rights, in this historic moment, addresses the present appeal so that all governments, international organisations, and civil society – both national and international – engage, more than ever, in upholding the United Nations, its principles, its activities and objectives and in opposing all those who, under the pretext of the defence of “democracy”, risk losing the whole set of accomplishments of universal democracy, which give dignity to human life.

<a href=/statements/gr/22102004 GREEΚ

Η ακόλουθη αίτηση-προσφυγή των κάτωθι αναφερόμενων τριών φορέων απεστάλη στην Εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την Πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), κα Carla Del Ponte στις 14 Ιουνίου 2001 και κοινοποιήθηκε στον Πρόεδρο του Δικαστηρίου, Δικαστή Claude Jorda στις 9 Ιουλίου 2001.

Μετάφραση από το αγγλικό πρωτότυπο.

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΙΔΡΥΜΑ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Οι προαναφερόμενοι φορείς, σύμφωνα με το ¶ρθρο 18, παράγραφος 1, του Καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την Πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), έχουν την τιμή να σας απευθύνουν την παρακάτω πληροφόρηση, αναφορικά με τη χρήση όπλων με απεμπλουτισμένο ουράνιο κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών βομβαρδισμών στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

1. Όπως έχει ευρέως παρουσιαστεί στα δημοσιεύματα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων που είχαν εκτεθεί στις επιπτώσεις των βομβών απεμπλουτισμένου ουρανίου (DU), έχουν προσβληθεί από λευχαιμία και άλλες μορφές καρκίνου, και πολλοί έχουν πεθάνει ως αποτέλεσμα αυτών των συνεπειών.

Σε ότι μας αφορά, θα θέλαμε να σας γνωστοποιήσουμε ότι τουλάχιστον δύο Έλληνες στρατιωτικοί που βρίσκονταν στην περιοχή που επλήγη από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και έχουν συνεπώς εκτεθεί στις επιδράσεις του απεμπλουτισμένου ουρανίου, εμφάνισαν συμπτώματα σοβαρών παθήσεων του προαναφερόμενου είδους. Το Ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αρνείται την παροχή σχετικών πληροφοριών. Ωστόσο, ο Τύπος δημοσίευσε το όνομα ενός από τα άτομα αυτά: πρόκειται για τον Θρασύβουλο Κόπανο, που υπηρετούσε στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις στην περιοχή το διάστημα 1998-1999 (βλ. συνημμένα 10 και 10α, δημοσίευμα της εφημερίδας Ελευθεροτυπία, 05.01.2, το Ελληνικό πρωτότυπο και μετάφρασή του στην Αγγλική γλώσσα). Το σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό επισυνάπτεται (βλ. συνημμένο 10β, μετάφραση στα Αγγλικά).

Θα θέλαμε επίσης να τονίσουμε ότι σύμφωνα με αναφορές στον Τύπο δύο Έλληνες φοιτητές στη Γιουγκοσλαβία εμφάνισαν παρόμοιες παθήσεις. Υπάρχουν, ακόμα αναφορές σύμφωνα με τις οποίες έξι υπάλληλοι στρατιωτικών εργοστασίων όπου καίγονται τα ελαστικά των στρατιωτικών οχημάτων και των ερπυστριών των αρμάτων μάχης που χρησιμοποιήθηκαν είτε στο Κόσοβο είτε κατά τον Πόλεμο στον Κόλπο, πέθαναν από καλπάζουσα λευχαιμία (βλ. συνημμένα 13 και 13α, εφημερίδα Καθημερινή, 14.02.2, Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

Αν και είναι αλήθεια ότι δεν είναι δυνατό να αποδειχθεί με απόλυτη βεβαιότητα ότι αυτά τα συγκεκριμένα άτομα ασθένησαν λόγω της έκθεσής τους στις επιδράσεις του απεμπλουτισμένου ουρανίου, θεωρούμε ότι οι αναφορές για ένα υψηλότερο του φυσιολογικού ποσοστό κρουσμάτων καρκινοπαθήσεων και λευχαιμίας ανάμεσα στα στελέχη των ένοπλων δυνάμεων και τους άμαχους πληθυσμούς στις περιοχές που επλήγησαν από τους βομβαρδισμούς, εδραιώνουν αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της έκθεσης στα βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου και της ανάπτυξης των καρκινογενέσεων. Οι προαναφερόμενες περιπτώσεις των Ελλήνων υπηκόων πρέπει επίσης να συνυπολογισθούν για την οποιαδήποτε αξιολόγηση των επιδράσεων των βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου.

Είναι ευρέως γνωστό το γεγονός ότι βόμβες απεμπλουτισμένου ουρανίου χρησιμοποιήθηκαν και κατά τη διάρκεια του Πολέμου στον Κόλπο (βλ. συνημμένο 7, εφημερίδα Le Monde, 11.01.2). Είναι επίσης, αναμφισβήτητο ότι ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων (τόσο άμαχοι πολίτες του Ιράκ και του Κουβέιτ καθώς και στρατιώτες που υπηρετούσαν στην επιχείρηση "Καταιγίδα της Ερήμου", που εκτέθηκαν στις επιδράσεις αυτών των βομβών) έχουν ήδη πεθάνει ή έχουν προσβληθεί από λευχαιμία ή άλλες μορφές καρκίνου. Ένα σημαντικό ποσοστό των παιδιών που οι γονείς τους εκτέθηκαν σε απεμπλουτισμένο ουράνιο έχουν γεννηθεί με σοβαρές γενετικές ανωμαλίες. Υπό το φως αυτών των εξελίξεων, έχουν διενεργηθεί, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιστημονικές έρευνες για τις συνέπειες της έκθεσης στις επιδράσεις των βλημάτων απεμπλουτισμένο ουρανίου.

Έχει υποστηριχτεί ότι τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών, όσο και άλλων ερευνών, δεν οδήγησαν σε σαφή συμπεράσματα. Ωστόσο οι απόψεις του Δρος Νταγκ Ρόκι, Εμπειρογνώμονος του Αμερικανικού Στρατού για την αξιολόγηση βλημάτων DU (βλ. συνημμένα 17 και 17α, συνέντευξη στην εφημερίδα Ποντίκι, 31.05.2, ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση ) καθώς και άλλων ειδημόνων, Ελλήνων και ξένων (ειδικότερα Καθηγ. Α.Schott, βλ. συνημ. 18), δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για τις καταστροφικές επιδράσεις του απεμπλουτισμένο ουρανίου.

Σύμφωνα με τους πυρηνικούς φυσικούς, η ύπαρξη συγκεντρωμένης μεγάλης ποσότητας απεμπλουτισμένου ουρανίου στην επιφάνεια του εδάφους προκαλεί ραδιενεργό ρύπανση και κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου στην άμεση περιοχή με τα στοιχεία της μεταστοιχείωσης του και τις εκπεμπόμενες ακτινοβολίες α, β και γ. Ως οξείδιο UO3, παραγόμενο από την αυθόρμητη καύση και κονιορτοποίηση του ουρανίου του περιβλήματος μετά από την έκρηξη του βλήματος, προκαλεί εκτεταμένη ραδιενεργό ρύπανση λόγω της διασποράς του κονιορτού (αεροζόλ). Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το απεμπλουτισμένο ουράνιο U238 έχει μέσο όρο ζωής περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια (βλ. συνημμένο 1, Γνωμάτευση του εμπειρογνώμονος Καθηγητή Παν/μίου Αθηνών και επιστημονικού συνεργάτη του CERN, Δρος. A. Παναγιώτου, και τη συναφή βιβλιογραφία που παρατίθεται σαυτήν).

Όπως τονίσθηκε από διεθνείς ειδήμονες της ιατρικής, οι στοχαστικές συνέπειες της έκθεσης ακόμα και σε αμελητέα επίπεδα ραδιενέργειας, και πιο συγκεκριμένα οι καρκινογενέσεις και οι γενετικές ανωμαλίες, μπορεί να εκδηλωθούν ύστερα από αρκετά χρόνια, ακόμα και δεκαετίες μετά από την αρχική έκθεση στη ραδιενεργό ακτινοβολία. Αυτοί οι ειδικοί δηλώνουν εμφατικά ότι δεν μπορεί να εξαχθεί κανένα συμπέρασμα από το γεγονός ότι τα δείγματα τα οποία μετρήθηκαν σε περιοχές που υπέστησαν τους βομβαρδισμούς δεν δείχνουν, σε αυτό το στάδιο, αύξηση των επιπέδων της ραδιενέργειας, εφόσον η χαμηλού επιπέδου ραδιενέργεια έχει προχωρήσει σε βάθος και αναμένεται να εντοπιστεί σε μεταγενέστερο στάδιο στην τροφική αλυσίδα, βέβαια σε μειωμένα επίπεδα (βλ. συνημμένο 2, γνωμάτευση της Ιατρικής Ομάδας της Πανελλήνιας Ιατρικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και κατά της Πυρηνικής και Βιοχημικής Απειλής, Ελληνικό Παράρτημα της International Physicians for the Prevention of Nuclear War (IPPNW) - Νόμπελ Ειρήνης 1985? και συνημ. 3, Γνωμοδότηση Αναπλ. Καθηγ. Δρος. Γ. Ρηγάτου, Δ/ντή Α΄ Παθολογικού-Ογκολογικού Τμήματος Ογκολογικού - Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Αθηνών "¶γιος Σάββας"). Επιπλέον, το ουράνιο ως βαρύ μέταλλο είναι τοξικό και προκαλεί, ιδιαίτερα, ζημιά στη νεφρική λειτουργία (βλ. συνημμένο 4, Δρ. Γ. Ιωαννίδη, Δ/ντή Ελληνικής Υπηρεσίας Εξωνεφρικής κάθαρσης, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Γ. Γεννηματάς" και τις διεθνείς βιβλιογραφικές αναφορές που παρατίθενται εκεί).

Εν ολίγοις, υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία (βλ. παραπάνω συνημμένα 1, 2, 3, 4, 17 & 17α και συνημ. 8, άρθρο εφημερίδας Le Monde Diplomatique, Φεβρουάριος 2), ότι η έκθεση στο απεμπλουτισμένο ουράνιο προκαλεί σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία.

Επιπλέον, κατά την εποχή που δόθηκαν οι διαταγές για τους βομβαρδισμούς, η τοξικότητα του ουρανίου και τα καταστροφικά αποτελέσματά του στην υγεία, ήταν γνωστά στις ΗΠΑ (βλ. συνημ. 2, 3,4 και 8, όπως αναφέρονται προηγούμενα) - και στα υψηλότερα κλιμάκια (βλ. προαναφερόμενα συνημ. 17 και 17α) - αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο (βλ. συνημ. 12 και 12α, εφημερίδα Καθημερινή, 16.01.2, Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση). Διαφορετικά, για πιο άλλο λόγο θα ζητούσε ο Αμερικανικός Στρατός την εκπόνηση "οδηγιών ασφαλείας" για τη χρήση των οπλικών συστημάτων με απεμπλουτισμένο ουράνιο (βλ. προαναφερόμενα συνημ. 17 και 17α); Διαφορετικά, για πιο άλλο λόγο θα ειδοποιούνταν οι ομάδες του ΟΗΕ για την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων να αποφεύγουν την επαφή με τα άρματα μάχης που υπέστησαν ζημιές από τους βομβαρδισμούς (βλ. προαναφερόμενα συνημ. 12 και 12α); Διαφορετικά, γιατί οι εκπρόσωποι του Αμερικανικού Υπουργείου ¶μυνας - η ισχυρότερη φωνή εντός του ΝΑΤΟ - σε μία συνεδρίαση της Ειδικής Προεδρικής Επιτροπής του Λευκού Οίκου κατά την οποία οι ειδικοί επεσήμαναν τις επιβλαβείς συνέπειες της χρήσης βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου, υποσχέθηκαν ότι αυτού του είδους τα βλήματα δεν επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν κατά την διάρκεια των στρατιωτικών βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία (βλ. προαναφερόμενα συνημ. 17 και 17α); - αυτό δυστυχώς, δεν τους εμπόδισε να παραβούν την υπόσχεσή τους.

Η κατάσταση θεωρήθηκε αρκετά σοβαρή από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ώστε, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών που υπάρχουν στο δεδομένο στάδιο, να συστήσει στην Επιτροπή των Υπουργών να ζητήσει την απαγόρευση της κατασκευής, δοκιμής, χρήσης και πώλησης όπλων που περιέχουν απεμπλουτισμένο ουράνιο ή πλουτώνιο (βλ. συνημ. 5, Ψήφισμα 1495 (2) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του πολέμου της Γιουγκοσλαβίας στη Νοτιο-ανατολική Ευρώπη, που υιοθετήθηκε στις 24-01-2). Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι συγχρόνως και μέλη του ΝΑΤΟ να προτείνουν την επιβολή ενός moratorium στη χρήση όπλων απεμπλουτισμένου ουράνιου (βλ. συνημ. 6, Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις Συνέπειες της χρήσης όπλων με Απεμπλουτισμένο Ουράνιο, που υιοθετήθηκε στις 17-01-2).

2. Θέμα γεννάται για την ποινική ευθύνη των ατόμων που εμπλέκονται με τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία. Αναφορικά με αυτό, υπενθυμίζουμε ότι το ¶ρθρο 7 του Καταστατικού του ICTY προβλέπει την ατομική ποινική ευθύνη όχι μόνο των φυσικών προσώπων που διέπραξαν ένα έγκλημα που εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, αλλά και αυτών που "σχεδίασαν, υποκίνησαν, διέταξαν … ή καθ οποιονδήποτε άλλο τρόπο συνήργησαν και υποστήριξαν το σχεδιασμό, την προετοιμασία ή την εκτέλεση" ενός τέτοιου εγκλήματος. Επίσης, το προαναφερόμενο άρθρο εξαγγέλλει τη θεμελιώδη αρχή του διεθνούς ποινικού δικαίου, σύμφωνα με την οποία οποιοδήποτε αξίωμα δεν απαλλάσσει ένα άτομο από την ποινική του ευθύνη. Έτσι, οι πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ μπορούν να θεωρηθούν προσωπικά υπεύθυνοι για τη χρήση όπλων με απεμπλουτισμένο ουράνιο κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών βομβαρδισμών στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Συνεπώς προς τα ανωτέρω, θεωρούμε ότι οι πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ (φυσικά πρόσωπα) που ευθύνονται για την εντολή χρήσης απεμπλουτισμένου ουρανίου κατά τη διάρκεια των νατοϊκών στρατιωτικών βομβαρδισμών έχουν διαπράξει τα ακόλουθα εγκλήματα, όπως αναπτύσσεται πιο κάτω:

(Ι) παραβίαση των νόμων ή εθίμων του πολέμου σύμφωνα με το άρθρο 3(α) του Καταστατικού του ICTY, και
(ΙΙ) σοβαρές παραβιάσεις των Συμβάσεων της Γενεύης του 1949 σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφοι (α) και (γ) του Καταστατικού του ICTY.

Ι. Παραβίαση των νόμων ή εθίμων του πολέμου σύμφωνα με το άρθρο 3(α) του Καταστατικού του ICTY που αφορά "τη χρήση τοξικών ή άλλων όπλων που έχουν κατασκευαστεί για να προξενούν ανώφελο πόνο".

α) Υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος


Όπως προαναφέρθηκε, τα αποδεικτικά στοιχεία για τις καταστροφικές συνέπειες της χρήσης βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου, ήταν γνωστή τουλάχιστον σε έναν ορισμένο αριθμό προσώπων υπευθύνων για τις στρατιωτικές ενέργειες του ΝΑΤΟ στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Αυτά τα άτομα επέλεξαν σκοπίμως να παραβλέψουν τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι τα πρόσωπα αυτά δεν προχώρησαν σε καμία δραστηριότητα καθαρισμού των περιοχών που επλήγησαν από τους βομβαρδισμούς (βλ. προαναφερόμενα συνημ. 17 και 17α).

Για το λόγο αυτό, κρίνουμε ότι η συμπεριφορά των υπευθύνων για τις στρατιωτικές ενέργειες του ΝΑΤΟ στο έδαφος της πρώην Γιουγκοσλαβίας συνιστά άμεσο δόλο (dolus directus) ή τουλάχιστον ενδεχόμενο δόλο (dolus eventualis), που κατά την ποινική νομοθεσία πολλών χωρών ανά τον κόσμο συνεπάγεται ποινική ευθύνη για τις εν λόγω πράξεις; όπως και ο directus

β) Αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος

Αναγνωρίζουμε ότι, προς το παρόν, δεν υπάρχει καμία ειδική συνθήκη που να απαγορεύει ρητά τη χρήση όπλων με απεμπλουτισμένο ουράνιο. Ωστόσο, συμφωνούμε με τον ειδικό του ανθρωπιστικού δικαίου Eric David ότι η απαγόρευση χρήσεως όπλων που προκαλούν "ανώφελο πόνο" δεν περιορίζεται στα όπλα που είναι ρητώς απαγορευμένα σύμφωνα με διεθνείς συμβάσεις (Eric David, Principes de droit des conflits armes, 2nd ed. (Brussels, Bruylant, 1999), σελ. 283-293).

O όρος "ανώφελος πόνος" μπορεί να ερμηνευθεί κατά δύο τρόπους. Μπορεί να αναφέρεται στον πόνο του θύματος per se, ή σε σχέση με το στρατιωτικό πλεονέκτημα που δίνει η χρήση αυτών των όπλων. Εμείς θεωρούμε ότι με οποιαδήποτε από τις δύο ερμηνείες, το άρθρο 3(α) του Καταστατικού του ICTY είναι εφαρμοστέο στην παρούσα περίπτωση.

Εάν ο παραπάνω όρος εκληφθεί σύμφωνα με την πρώτη ερμηνεία, η πρόκληση λευχαιμίας ή άλλων μορφών καρκίνου που οδηγεί σε θάνατο ύστερα από μακροχρόνια οδύνη, ή γενετικών ανωμαλιών, σίγουρα συνιστά "ανώφελο "μη αναγκαίο" πόνο". Πράγματι, μια μελέτη της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) για τα όπλα που προκαλούν υπερβολικές σωματικές βλάβες ή ανώφελο πόνο καταλήγει, μεταξύ άλλων, στο συμπέρασμα ότι αυτού του είδους τα όπλα περιλαμβάνουν και εκείνα που προκαλούν "συγκεκριμένες ασθένειες, συγκεκριμένη μη φυσιολογική σωματική κατάσταση…" ή "επιπτώσεις για τις οποίες δεν υπάρχει ευρέως αναγνωρισμένη και αποδεδειγμένη θεραπεία" (R. M. Copland, "The SlrUS Project: Towards a Determination of which weapons cause Superfluous Injury or Unnecessary Suffering" στο: The Changing Face of Conflict and the Efficacy of International Humanitarian Law, (H. Durham and T.L.H. McCormack, eds, The Hague/London/Boston, Martinus Nijhoff, 1999) 99-118, σελ. 112). Και ενώ έχει υπάρξει πρόοδος στη μάχη κατά της λευχαιμίας και άλλων μορφών καρκίνου, τα αποτελέσματα της θεραπείας τους είναι συχνά αποτυχημένα. Όσον αφορά τις τερατογενέσεις, αυτές είναι φυσικά μη αναστρέψιμες.

Εάν εξετάσουμε το θέμα από την άλλη οπτική γωνία, δηλ. την αρχή της αναλογικότητας, είναι ξεκάθαρο ότι οι σοβαρές βλάβες που προκλήθηκαν τόσο στους ανθρώπους όσο και στο περιβάλλον είναι υπερβολικά μεγαλύτερες από το στρατιωτικό πλεονέκτημα που αποκόμισε το ΝΑΤΟ.

Σε κάθε περίπτωση, η στρατιωτική υπεροχή του ΝΑΤΟ - ιδιαίτερα από πλευράς αεροπορικών δυνάμεων - στην Γιουγκοσλαβία ήταν τέτοια που η χρήση βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου ήταν προφανέστατα περιττή για να κατανικηθεί αυτή η χώρα. Επιπλέον, μια βασική αρχή της προστασίας από τις ακτινοβολίες είναι ότι οποιαδήποτε έκθεση σε αυτές θα πρέπει να είναι δικαιολογημένη, δηλαδή να εξασφαλίζεται ότι το σχετικό όφελος θα υπερβαίνει τον κίνδυνο (βλ. προαναφερόμενο συνημ. 2).

ΙΙ. Σοβαρές παραβιάσεις των Συμβάσεων της Γενεύης του 1949 σύμφωνα με το άρθρο 2 του Καταστατικού του Διεθνούς Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), συγκεκριμένα ανθρωποκτονία εκ προθέσεως (παραγρ. α) και ηθελημένη πρόκληση μεγάλου πόνου ή σοβαρής βλάβης στο σώμα ή στην υγεία (παραγρ. γ).

α) Υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος


Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, χρησιμοποιώντας βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου, παρά το γεγονός ότι υπήρχε απόδειξη των βλαβερών επιπτώσεών τους, το ΝΑΤΟ συνειδητά δέχτηκε ότι η ενέργειά του αυτή θα μπορούσε να έχει τέτοιο αποτέλεσμα. Τα άτομα που έδωσαν την εντολή χρήσης τέτοιων βλημάτων ενήργησαν, συνεπώς, από πρόθεση (με δόλο).

β) Αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος

Εξάλλου, τα άτομα που προστατεύονται από την Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης, δηλαδή οι άμαχοι, έχουν εκτεθεί στις δυσμενείς συνέπειες της χρήσης βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου. Κατά συνέπεια, σε σχέση με τα άτομα αυτά, οι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ έχουν διαπράξει σοβαρές παραβιάσεις των Συμβάσεων της Γενεύης του 1949 και συγκεκριμένα "ανθρωποκτονία εκ προθέσεως" και "εκ προθέσεως πρόκληση μεγάλου πόνου ή σοβαρής βλάβης της σωματικής ακεραιότητας ή της υγείας".


ΙΙΙ. Επιπλέον, μπορεί να ειπωθεί ότι, με δεδομένες τις προαναφερόμενες καταστρεπτικές και μακροχρόνιες συνέπειες στην υγεία του πληθυσμού που διαμένει στην περιοχή που επλήγη από τους βομβαρδισμούς, και καθώς η εν λόγω περιοχή θα παραμείνει για πολύ μακρό χρονικό διάστημα μολυσμένη από τη ραδιενέργεια που έχει διαποτίσει το έδαφός της, το νερό και την τροφική αλυσίδα, η χρήση βλημάτων με απεμπλουτισμένο ουράνιο εγγίζει τα όρια της πράξης γενοκτονίας σύμφωνα με το άρθρο 4 του Καταστατικού του ICTY. Εντούτοις, το κατά πόσο ο ειδικός σκοπός που απαιτείται ώστε μια πράξη να συνιστά γενοκτονία πληρούται στην περίπτωση της χρήσης από το ΝΑΤΟ βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου, απαιτεί περαιτέρω έρευνα.

Έχοντας υπόψη όλα όσα αναπτύχθηκαν παραπάνω, οι προαναφερόμενοι φορείς σας καλούν, κυρία Εισαγγελέα, να αξιολογήσετε τις πληροφορίες που ήδη έχετε χωρίς αμφιβολία, ανάμεσα σε αυτές και τη δική μας αναφορά, να προχωρήσετε στη διενέργεια νομικής έρευνας, και να ασκήσετε ποινική δίωξη σύμφωνα με το άρθρο 18, παράγραφος 4, του Καταστατικού του ICTY.

Είμαστε πεπεισμένοι ότι θα αναλάβετε την αναγκαία δράση ώστε να εξασφαλισθεί η εφαρμογή των διατάξεων του Καταστατικού του ICTY, χωρίς καμία διάκριση μεταξύ "νικητών και ηττημένων", μεταξύ "ισχυρών και αδυνάτων".

Αθήνα, 14 Ιουνίου 2


Εκ μέρους της ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ: Κ. Μενουδάκος, Σύμβουλος ΕπικρατείαςΠρόεδρος της ΕΕΔΛΔΕ

Εκ μέρους του ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: Α. Ρουπακιώτης, Πρόεδρος της Ολομέλειας των Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας

Εκ μέρους του ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ: Καθηγ. Α. Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, Πρόεδρος ΙΜΔΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΗΜΜΕΝΩΝ

1. Δρ. A. Παναγιώτου, Καθηγ. Παν/μίου Αθηνών, Διευθυντής Εργαστηρίου Πυρηνικής Φυσικής και επιστημονικός συνεργάτης του CERN, Γνωμάτευση για τις επιπτώσεις από τη χρήση απεμπλουτισμένου U238 σε βλήματα, 06-03-2.

2. Πανελλήνια Ιατρική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και κατά της Πυρηνικής και Βιοχημικής απειλής, Ελληνικό Παράρτημα της International Physicians for the Prevention of Nuclear War (IPPNW) - Νόμπελ Ειρήνης 1985, Γνωμάτευση για τις επιπτώσεις στην υγεία από τις βόμβες Ουρανίου.

3. Δρ. Γ. Ρηγάτος, Δ/ντής Α΄ Παθολογικού-Ογκολογικού Τμήματος Ογκολογικού -Αντικαρκινικού Νοσοκομείου "¶γιος Σάββας", Αμ.Επικ.Καθηγ. Παν/μίου Αθηνών, Γνωμοδότηση για βλάβες στην υγεία από τη χρήση βλημάτων με απεμπλουτισμένο ουράνιο, 18-04-2.

4. Δρ. Γ. Ιωαννίδης, Νεφρολόγος, Δ/ντής Ελληνικής Υπηρεσίας Εξωνεφρικής κάθαρσης, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Γ. Γεννηματάς", Γνωμοδότηση για την Νεφροτοξικότητα του Ουρανίου.

5. Συμβούλιο της Ευρώπης, Ψήφισμα 1495 (2) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του πολέμου της Γιουγκοσλαβίας στη Νοτιο-ανατολική Ευρώπη, που υιοθετήθηκε στις 24-01-2.

6. Ευρωπαϊκή Ένωση, Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις Συνέπειες της χρήσης όπλων με Απεμπλουτισμένο Ουράνιο, που υιοθετήθηκε στις 17-01-2.

7. J. Isnard, Απεμπλουτισμένο Ουράνιο: αυτό που τα στρατηγεία του ΝΑΤΟ γνώριζαν, Le Monde, 11.01.2 (γαλλικό πρωτότυπο).

8. R.J. Parsons, Ο νόμος της σιωπής για το Απεμπλουτισμένο Ουράνιο: τα ψεύδη που συγκάλυψαν τα Ηνωμένα Έθνη, Le Monde Diplomatique, Φεβρουάριος 2 (γαλλικό πρωτότυπο).

9. Τα Ηνωμένα Έθνη επιβεβαιώνουν τη μόλυνση των σημείων που βομβαρδίστηκαν από το ΝΑΤΟ, Le Monde, 06.01.2 (γαλλικό πρωτότυπο).

10 & 10α. Ν. Βαγενά, εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 05.01.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).
10β. Ιατρική Βεβαίωση για τον Λοχία Θρασύβουλο Κόπανο, 16-03-2.

11 & 11α. Γ. Καπόπουλος, Η βρώμικη λογική των "καθαρών" πολέμων, εφημερίδα Καθημερινή, 07.01.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

12 & 12α. Το ΝΑΤΟ ερευνά για …ραδιενεργά στοιχεία, & Θ. Καρταλη, Ανησυχία και πιέσεις για πλήρη διαλεύκανση, εφημερίδα Καθημερινή, 16.01.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

13 & 13α. Κ. Ακριβοπούλου, Ουράνιο: Θάνατοι σε στρατιωτικό εργοστάσιο, εφημερίδα Καθημερινή, 14.02.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

14 & 14α. Ουράνιο: Δυόμισι χρόνια αγωνίας, Εφημερίδα Καθημερινή, 17.01.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

15 & 15α . M. Simons, Γιατρός ανακάλυψε ίχνη ουρανίου, εφημερίδα Καθημερινή (αναδημοσίευση από τους New York Times), 30.01.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

16 & 16α. Κ. Καλλέργης, ¶ρρωστοι 2.000 Βέλγοι από ουράνιο και χημικά, εφημερίδα Καθημερινή, 01.02.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

17 & 17α. Συνέντευξη του Δρος Νταγκ Ρόκι, Ειδικού του αμερικανικού στρατού για την αξιολόγηση βλημάτων DU και την ενημέρωση των υπεύθυνων Αρχών, εφημερίδα Ποντίκι, 31.05.2 (Ελληνικό πρωτότυπο και αγγλική μετάφραση).

18. Απεμπλουτισμένο Ουράνιο στο Ιράκ και στη Γιουγκοσλαβία (Μάιος 11), Ε-mail από Paul Saoke, Διευθυντής Προγραμμάτων, IPPNW KENYA.